Balada e murimit të nuses në themelet e kështjellës së Shkodrës trajton aftsinë e njerëzve me mbajtë fjalën e dhanun. Në versionet që M. Sirdani pati mbledhun në verí, nusja quhet Gjelinë, një fjalë që disa e marrin si një version i konceptit nuse e ré. Lirikat e kangës së postuome mâ poshtë janë të Tom Nikollës së Bogës. Ky version âsht mâ i gjatë dhe mâ i plotë se ato të M. Sirdanit dhe ai sllav. Këtu rapsodi hyn në thellsí të zhvillimit të personazheve dhe në zdritjen e temës kryesore të baladës.
Versioni serb dallohet prej versionit shqiptar sepse, ndërsa në të parin nusja përpiqet t’ua mbushi mendjen vllazënve që ta falin, në të dytin ajo vullnetohet me u murosë.
Shqip
Kur m’inë kenë tre sokola vllazën
Boll sq-mjaft të mirë zoti na i ki falë
Punë të madhe kta po kanë fullua
Me bâ murin besa o të qytetit
Mrrekullí ai ishte to u bâ
Tetan ditën vllaznit po punojnë
Mallkimi
Tetan natën muri o po u rrënohet
Plot trí vjet besa kanë punua
E për natë muri to u rrënua
Dijetari
I ditë mbasdite i plak asajt ka ardhë
Puna e mbarë bre ju ustallarë sq-mjeshtra
Ti t’mbarë paç more plaku i bardhë
Çfarë të mâret plak ktu po sheh
Tash trí vjet kalanë sq-kështjellë e kemë fillua
Tetan ditën plak po punojmë
E tan natën besa po rrënohet
A din plak ti o me kallxua
Zot çka ka kalaja sq-kështjella çi s’mban
Besa
Ka qitë plaku besa e na u ka thane
Ju çi m’ini tre sokola vllazën
E trí nuse në shpí po i kini
Te trí nuset besa janë me fmí
N’daçi djelm o mua me m’nigiua
Si t’u thom vetë jo o me punua
Besën e zotit ju po me ma dhanë
Sonte n’shpi ju kur të shkoni
Asnjâ grave ju mos me u kallxua
Shoqi-shojt besën me ja dhanë
Kurr për jetë njâri-tjetrin mos m’e tradhtua
Besën e zotit plakut o ja kanë dhanë
Ça t’na thuosh ti o po t’nigiojmë
Kurrnjâ grave sonte s’po u kallxojm
Shoqi-shoqit besën ja kanë dhanë
Njâri-tjetrin kurr mos m’e tradhtua
Profecia
Atherë plaku ktyne na u ka thanë
Njâjo gruo çi nesër mjesditë ka me ardhë
Buk e shujtë ju o për me u prû
Në kala sq-kështjellë gjallë ju m’e murua
Atherë kalaja besa ka me qindrua
Kurr për jetë ajo s’ka me u rrënua
Barra e Besës
Kur ka ardhë nata, kjoftë e bardhë
Në shpí djelmtë besa paskan shkua
Darkë të zezë at natë kanë granë
N’nâte heret besa o kenkan çua
Te kalaja sq-kështjella djelmt o paskan shkua
Kanë fillue punën o me punua
Po rrinë rrugën besa to shikjua
Kush po vjen bukën o m’e jau prû
Kur u afrua mjesdita e bardhë
Nana e tyne atherë bukën gati jau ka bâ
E resë s’madhe besa na i ka thanë:
- Çou Gjelinë ty o t’pastë nana
Se ti rrallën sot-e po e ké
Buk puntorve ti besa me u çua
- Jam e ligë bre nanë e s’muj me shkua
Nji dhimë krejet të madhe o p’e kam
As me sy mirë nuk jam toe pá
E nuk munem bukën me jau çua
E resë s’dytë ajo po i â drejtua:
- Çou puntorve buk o ti me u çua
- Boll sq-mjaft të lik nanë djalin o pé kam
S’munem vetun djalin o me’e lanë
Atherë Rozafës nana i â drejtua
-E dí Rozafë se sot rrallë nuk ké
A thuo munesh ti bukën o me jau çua?
Qet Rozafa nanës na i ka thanë
- Asnjâ t’liga nanë o nuk po m’janë
A din gjâ bre nanë ti me m’kallxua
Çka â to nodhë bre sot o me mua
Buk puntorve vetë o jam to u çua
Amanet sq-përkujdesje djalin po ta lâ
Me mâ ruojt nanë me ma pasë kujdes
Sa t’jesh gjallë djalin m’e kujdesua
Noshta vetë kurr mâ s’kam me ardhë
Ka marrë bukën e te puntort ka shkua
Sa mirë sofrën sq-tryezë Rozafa po m’jau shtron
Dy t’ëmdhejt o besa janë afrua
Kanë fillue buk o për me granë
E të shojt Rozafa na i ka thanë
- Pse s’po vjen ti Gjon o buk për me granë
Tradhtia
Atherë Gjoni besa i paska thanë:
- Rozafë sot ti s’ke pasë rrallë me ardhë.
Kta t’dy vllaznit besa kanë tradhtua
Te dý grave besa u kanë kallxua
E vetë ty o nuk të kam kallxua
Murosja
Por njetash gjallë n’mur duhet me t’murua
Nrysh kalaja sq-kështjella askurr s’ka me qinrua.
E ç’â dredhë Rozafa e i ka thanë,
- Vetë jam gati besa me u murua
Legjenda e Tamblit
Amanet sq-përkujdesje o jam to jau lanë
Gjinë e djathtë jashtë o me ma lanë
Se shum herë djali o ka m’e marrë
E m’e prû djalin gjî o për me i dhanë
Se ky gjî kurr për jetë s’ka me u shterrua
E dërman sq-shërim gjithmonë ky ka me kenë
Mallkimi i Pabesisë
E kalaja sq-kështjella ju o u qinroftë
Djali em po kjoftë e rrnoftë
Treqin vjet ai në tâ o sunoftë
Masanej i huoji o mâ zaptoftë sq-pushtoftë
Shum e’shekuj besa o kanë me shkua
Oh kur t’huojt kalanë sq-kështjellën kanë me jau lshua
English Translation
Praise God, my friends, pray to him!
When there were three falcon brothers,
And handsome the God had made them.
A great work they had begun.
To build the wall of the city.
Like a miracle the wall was being built.
The whole day the brothers kept working.
The Hexing
But during the night, the wall kept crumbling.
Three full years the brothers have worked.
And every night the wall did collapse.
The Seer
One day in the afternoon, a Seer came by.
- Godspeed to your work, master builders!
- Our thanks to you, White Elder,
But what 'good work' is there to see?
It has been three years since we started building the castle, and
The whole day we keep working, but
The whole night it keeps collapsing.
Do you know Elder, and can you tell us,
In God’s name, why isn’t the castle holding?
Bésa
Then the Seer said unto them:
You who are three falcon brothers,
And three brides at home you have,
And each of them has a child,
If you brothers would listen to me,
And do as I tell you.
God’s bésa [word of honor] you to give to me.
That, tonight, when you return home,
You must not share with your wives
The secret that I will share with you.
And you must give bésa to each other
Never in your lives to betray one another.
God’s bésa the brothers gave to the Seer,
and said unto him:
We will listen to whatever you say, and
None of us will share the secret with our wives tonight
Then they gave bésa to each-other
To never betray one-another.
The Prophecy
Then the Seer unto them he said:
The wife, who tomorrow at noon will come
Bread and sustenance to bring to you,
Her, you must bury alive in the castle.
Only then shall the castle endure,
never to crumble again.
Bésa’s Burden
When darkness returned, blessed it may be,
At home the brothers returned.
Sad dinner that night they ate.
Next morning, early did they get up,
And to the castle the brothers went
They began to work on their tasks, but
They kept looking at the road,
Who would come to bring them lunch
At home, when the blessed noon approached,
Their mother prepared the food for them.
Then, to the elder daughter-in-law she said:
- Rise Gelinë, for mother’s love,
Because today it is your turn
To bring lunch to the workers.
- I am sick, mother, so I cannot go.
A great headache has come over me.
And I cannot even see very well.
So, I cannot bring lunch to them.
Then the second daughter-in-law she addressed:
- Rise and bring food to the workers.
- Mother, my boy is very sick.
I cannot leave him alone.
Then Rozafa the mother addressed:
- Rozafa, I know today it’s not your turn,
But, can you bring lunch to them anyway?
Then Rozafa said unto her:
- Mother, neither of them is sick.
But, do you know and can you say,
What will happen to me today?
I will bring lunch to the workers.
I will leave my boy under your care
Please watch him and take care of him.
Care for him for as long as you live.
Maybe I'll never return!
She took the food and brought it to the brothers.
How neatly Rozafa set the table for them.
The elder two approached the table.
And they began to eat.
Then to her husband Rozafa spoke:
- John, why aren't you coming to eat?
The Betrayal
Then John said to her:
- Rozafa, today it was not your turn.
These two brothers have betrayed our oath
They have told the secret to their wives.
But I did not tell you.
The Walling
And now, we must bury you alive in the wall.
Otherwise the castle will never hold.
Then what did Rozafa say unto him!
- I am ready to be walled!
The Milk Legend
Please heed my last words:
My right breast you must leave out.
Because my baby-boy will find it many times.
Please bring my baby-boy to feed on my breast.
This breast will never run dry.
And a cure it will always be.
The Curse
And may your castle endure!
May my son live a long life!
Three hundred years in the castle may he rule.
Then may the foreigners conquer it.
Many centuries will have passed,
Before the foreigners will let you have it again.